احتمال تکرار فاجعه ای شبیه چرنوبیل چقدر است؟

جهان یادگیری های یدکی از فاجعه ی چرنوبیل پژمان است؛ فاجعه ای اجل وهله که به لطف سریال جدید شبکه ی تلویزیونی HBO، دوباره بر سر زبان ها بی ریا است. اگرچه بسیاری از دلایل و عناصر زخم هنوز در هاله ای از ابهام قرار دارند، چند نکته درباره ی این ضغطه قطعی است. تو ۲۶آوریل۱۹۸۶، هسته ی رآکتور هسته ای نزدیک بوسیله شهر پریپیات بازمی شود و خاکستر مواد رادیواکتیو در هوا پخش می شود؛ شهری که زمانی کمی از اتحاد جماهیر شوروی بود. با گذشت سه ماه از انفجار، بسیار از ۳۰ نفر به دلیل بیماری ناشی از تشعشعات شدید، جان خود را از دست می دهند و براساس تخمین دانشمندان، این کبود شدگی بر ده ها و حتی صدهاهزار نفر تأثیر گذاشته است.

عریضی ای از سریال چرنوبیل پیدایش شبکه ی HBO که این زخم را به شمایل کشیده است

براساس مجموعه ی تلویزیونی HBO، هدف از بازسازی زخم ی چرنوبیل، پیشگیری از رخداد مجدد صدمه ای مانند آن بود؛ اما فاصله ی دست افزار تا عمل زیاد بسیار است. انجمن جهانی هسته ای ۱۰ رآکتور کوشا از نوع کانالی استعداد بالا (RBMK) را در روسیه فهرست کرده است (یکی از رآکتورها در سن پترزبورگ تو سال ۲۰۱۸ از رده خارج شد). روسیه ، تنها کشوری است که از این رآکتورهایی مصرف می درنگ که دراصل، ائتلاف جماهیر شوروی آن ها مدل سازی کرده و ساخته اند.مقاله های مرتبط:زندگی درون دهات پریپیات؛ قبل و بامداد پس ازآن از فاجعه چرنوبیلداستان چرنوبیل؛ قسمت نخست: چرا راکتور نیروگاه اتمی منفجر شد؟

چهار رآکتور RBMK در کورسک، شهری تو باختر روسیه و سه رآکتور تو سن پترزبورگ، شهری با زیاد از پنج میلیون نفر جمعیت و سه گانه رآکتور دیگر در ده اسمولنسک، شهری در فاصله ی چهارساعتی از مسکو، شناسایی شده اند. یکی از رآکتورهای RBMK اسمولنسک مجوز عملیات تا سال ۲۰۵۰ را دارد؛ ولی مجوز سایر رآکتورها بین سال های ۲۰۲۱ تا ۲۰۳۱ منقضی خواهد شد.

اگرچه تغییراتی در میله های کنترلی رآکتورها و سوخت اورانیومی به وجود آمده است، به عقیده ی دانشمندان، طراحی آن ها هنوز سراسیمه کننده است. ادوین لایمن، مدیر پروژه ی امنیت هسته ای داخل اتحادیه ی دانشمندان مشت اندرکار (UCS) می گوید:صرف دیدن از اصلاحات روسیه درون رآکتورها، ابعاد اساسی و مهم طراحی سازش ناپذیر هستند. آن ها نمی توانند زنهار RBMK را به استاندارد موردانتظار رآکتورهای آب سبک غربی برسانند.

برخلاف رآکتور آب سبک، RBMK از بلوک های گرافیتی برای کُندکردن نوترون ها و تولید برق استفاده می کند. این فرایند خویشی ضریب خلأ مثبت است که رآکتور را در سطوح پایین توان ناپایدار می سازد. حداکثر مدت فعالیت حلال رآکتورهای RBMK سی سال است؛ ولی مقام های رسمی طول زندگی رآکتورها را تمدید کرده اند. در سال ۲۰۱۵، نیمی از توان هسته ای روسیه از رآکتورهای تمدیدشده تأمین می شد. بوسیله نقل از انجمن جهانی هسته ای، چند رآکتور باستانی پر حرارت در کورسک و سن پترزبورگ وجود دارند که از دهه ی ۱۹۷۰ کار می کنند و نگرانی های یدکی برای باختر به بود آورده اند.

روسیه مدعی است رآکتورهای ارتقایافته کاملا با استانداردهای امنیتی بین المللی متجانس هستند. تقریبا ۱۰ درصد از صاعقه روسیه از نیروی هسته ایتأمین می شود و این کشور سرود دارد با هدف توسعه ی پروگرام ی هسته ای، این مقدار را تا پایان قرن بوسیله ۸۰ درصد برساند. سازمان بین المللی انرژی اتمی صادرات محصولات و خدمات هسته ای را یکی از بنیادی ترین فعالیت های اقتصادی روسیه نشانی کرده است.بیشتر بخوانید:بقای گیاهان چگونه پس از کبود شدگی چرنوبیل تداوم یافت؟بیوگرافی ارنست رادرفورد، پدر فیزیک و شیمی هسته ایداستان چرنوبیل؛ تقدیر دوم: مدیریت هیاهو و درس های تاریخیداستان چرنوبیل؛ قسمت مطلع: چرا راکتور نیروگاه اتمی منفجر شد؟بیوگرافی انریکو فرمی، فیزیک دان ایتالیایی ملقب بوسیله معمار عصر هسته ای